Wat is COPD?
Als u COPD heeft, krijgt u het snel benauwd. Als u de trap oploopt, en soms zelfs al als u de tuin aanharkt of alleen maar bukt. Ook hoesten, moeilijk ademhalen en slijm opgeven zijn veel voorkomende klachten.
COPD staat voor Chronic Obstructive Pulmonary Disease.  Het is een verzamelnaam voor long- en luchtwegaandoeningen als onder andere chronische bronchitis en longemfyseem. Bij deze aandoeningen werken uw longen en luchtwegen niet meer zoals het hoort, omdat ze hun elasticiteit hebben verloren. Helaas blijft dat zo de rest van uw leven, want COPD is niet te genezen:  het is een chronische ziekte. Maar met de juiste behandeling en leefstijl kunt u er wel goed mee leven.

Oorzaken van COPD
Verreweg de belangrijkste oorzaak van COPD is (mee) roken. Rook veroorzaakt een lang aanhoudende ontsteking van het slijmvlies in de luchtwegen. Langdurig werken in een omgeving met fijnstofdeeltjes in de lucht kan ook tot een ontsteking leiden. De beschadiging van het slijmvlies verergert geleidelijk waardoor klachten vaak pas na het veertigste levensjaar merkbaar worden. Verder kunnen factoren zoals luchtverontreiniging en erfelijkheid een rol spelen.

De gevolgen
Als u COPD heeft, gaat alles een stukje moeilijker. U heeft veel last van benauwdheid. Het kan ook voorkomen dat u slijm opgeeft en veel moet hoesten. U zult merken dat u het bij alles wat rustiger aan moet doen.
Uw longen en luchtwegen zijn beschadigd. Daar kunt u niets meer aan doen. Maar u kunt er wel voor zorgen dat uw klachten niet erger worden. Bijvoorbeeld door te stoppen met roken, voldoende te bewegen en medicatie te gebruiken. Met de juiste behandeling en door uw leefstijl aan te passen kun u nog heel veel doen met COPD.

Wat kan de fysiotherapeut voor u betekenen?
Fysiotherapie kan u helpen uw conditie op peil te brengen door inspannings-training en spieroefeningen. Hierdoor wordt de longfunctie gestimuleerd. Heeft u problemen met slijm op te hoesten, dan kan de fysiotherapeut u helpen met het aanleren van een effectieve manier van hoesten. Ademhalings- en ontspanningsoefeningen kunnen helpen bij het verminderen van kortademigheid.
Bij patiënten die in aanmerking komen voor een longrevalidatieprogramma wordt eerst een intake afgenomen. Tijdens deze intake wordt gekeken welke specifieke problemen zich voordoen. Aan de hand hiervan wordt een individueel revalidatieprogramma opgesteld.
Tijdens de longrevalidatie leert u uw grenzen kennen. Tot welke benauwdheids- of inspanningsgrens kunt u doorgaan en wanneer moet u ervoor kiezen om een rustpauze in te lassen of het tempo/ de belasting te verlagen. Daardoor zijn de meesten van u in staat om na een revalidatieperiode van 3 tot 6 maanden zelfstandig verder te bewegen, hetzij op een sportschool of -vereniging, hetzij zelfstandig ( bv. wandelen, fietsen, nordic walking ).

Opleiding longfysiotherapie
De intake en behandeling worden verzorgd door een fysiotherapeut, die bij- en nascholing op het gebied van long-pathologie heeft gevolgd. Hij/zij is in het bezit van een diploma BHV /Reanimatie.

Kosten en vergoeding
Sinds 2019 wordt fysiotherapie en oefentherapie voor mensen met COPD GOLD. 2,3, en 4 vanaf de eerste behandeling vergoed vanuit de basisverzekering. Wel is het aantal behandelingen waarop u aanspraak kunt maken, gemaximeerd.
Let op! Het eigen risico is van toepassing op de fysiotherapie en de oefentherapie in de basisverzekering!
Het aantal behandelingen
Op hoeveel behandelingen u ‘recht’ heeft in de basisverzekering hangt af van 2 zaken: Het stadium en de ernst van uw COPD en of u in het eerste behandel jaar of in de onderhoudsfase zit (2e jaar en verder).

Indeling in groep A t/m D
Waarschijnlijk bepaalt uw behandelend fysiotherapeut, al dan niet in overleg met uw arts, in welke groep u valt. Dat wil niet zeggen dat u altijd in deze groep blijft. Dit kan veranderen afhankelijk van het verloop van uw COPD.
Groep A is de groep waar de COPD het minste invloed heeft op uw dagelijks leven en welzijn. Groep D is de groep waar de COPD de meeste invloed heeft op uw dagelijks leven en welzijn. De vragenlijsten die hiervoor gebruikt worden zijn de COPD assessment test (CAT) en een vragenlijst om uw kortademigheid te bepalen, de zogenoemde mMRC schaal.
Daarnaast wordt voor de indeling in groep A, B1, B2, C of D gekeken naar het aantal longaanvallen dat u heeft gehad en de ernst daarvan:
– Heeft u geen of 1 longaanval gehad zonder ziekenhuisopname, dan valt u in groep A of B.
– Heeft u 2 of meer longaanvallen gehad of 1 longaanval waarbij u in het ziekenhuis bent opgenomen? Dan valt u in groep C of D.
Eerste behandeljaar
Bent u in 2020 al onder behandeling van een fysiotherapeut voor uw COPD (GOLD 2,3,4) dan loopt uw behandeling door in 2021 tot de 12 maanden om zijn. Daarna start het onderhoudsjaar. Start de fysiotherapie in de loop van 2021? Dan begint uw eerste behandeljaar op de datum dat de behandeling start.

Eerste behandelperiode:
– Groep A: maximaal 5 behandelingen
– Groep B1: maximaal 27 behandelingen
– Groep B2: maximaal 70 behandelingen (nieuw in 2021)
– Groep C/D: maximaal 70 behandelingen

Onderhoudsfase:
Heeft u na het eerste behandeljaar en de jaren daarna nog steeds fysiotherapie en oefentherapie nodig, dan heeft u steeds opnieuw, per behandeljaar, ‘recht’ op het maximale aantal vervolgbehandelingen. Groep A krijgt na het eerste behandeljaar geen vergoeding meer voor fysiotherapie en oefentherapie uit de basisverzekering. U kunt hiervoor eventueel een aanvullende verzekering afsluiten.
Onderhoudsjaar na eerste behandelperiode:
– Groep B1: maximaal 3 behandelingen
– Groep B2: maximaal 52 behandelingen (nieuw in 2021)
– Groep C/D: maximaal 52 behandelingen

COPD en onvoldoende fysiotherapie in 2021?
Heeft u COPD en krijgt u in 2021 minder fysiotherapie uit de basisverzekering? Dan biedt uw aanvullende verzekering mogelijk een oplossing. De meeste zorgverzekeraars stellen de aanvullende verzekering namelijk open voor COPD-patiënten die fysiotherapie in de basisverzekering te kort komen. Uiteraard moet de therapie wel medisch noodzakelijk zijn.